Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne
Nawracające natrętne myśli (obsesje) i przymusowe czynności (kompulsje), które pochłaniają czas i utrudniają życie.
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) charakteryzuje się obecnością obsesji — nawracających, natrętnych myśli, obrazów lub impulsów wywołujących silny niepokój — oraz kompulsji, czyli powtarzanych czynności lub rytuałów wykonywanych, aby ten niepokój zmniejszyć. Typowe obsesje dotyczą zanieczyszczenia, potrzeby symetrii i porządku czy obaw przed wyrządzeniem krzywdy; kompulsje to na przykład wielokrotne mycie rąk, sprawdzanie, liczenie lub układanie.
OCD dotyczy około 1–2% populacji i zwykle rozpoczyna się w okresie dorastania lub wczesnej dorosłości. Osoba zwykle zdaje sobie sprawę, że jej myśli i czynności są nadmierne, ale nie potrafi z nich zrezygnować, co bywa źródłem dużego cierpienia i potrafi zajmować wiele godzin dziennie.
OCD skutecznie się leczy. Podstawą jest psychoterapia poznawczo-behawioralna z techniką ekspozycji z powstrzymaniem reakcji (ERP), często łączona z farmakoterapią. Wczesne rozpoczęcie leczenia zwiększa szansę na trwałą poprawę.
Pomocne jest zrozumienie mechanizmu błędnego koła obsesji i kompulsji oraz — w miarę możliwości i najlepiej z terapeutą — stopniowe powstrzymywanie rytuałów. Wspierają też redukcja stresu, dbanie o sen i zaangażowanie bliskich osób, które uczą się nie wzmacniać rytuałów.